Steun ons en help Nederland vooruit

zaterdag 7 oktober 2017

“Best het beste af in Brainport”

Hoe denkt D66 Best over de bestuurlijke toekomst van onze gemeente? Op 9 oktober neemt de gemeenteraad hier een besluit over. In de aanloop naar dat moment schreef Pieter Meeuwis namens D66 Best een artikel voor de opiniepagina van het Eindhovens Dagblad. Hieronder dit artikel:

HET BESTE AF IN BRAINPORT

De gemeenteraad beslist op 9 oktober over de bestuurlijke toekomst van Best. D66 kiest voor samenwerking in Stedelijk Gebied Eindhoven.

Er liggen vier scenario’s op tafel voor de bestuurlijke toekomst van Best: zelfstandig zoals nu (1), samengaan met een buurgemeente, bijvoorbeeld Oirschot (2), daadkrachtig samenwerken in het Stedelijk Gebied Eindhoven (3) of samenvoegen bij Eindhoven (4). D66 voor scenario 3. Dat biedt de beste kansen.

Best staat er goed voor. Op economische, ecologische en sociaal-culturele aspecten scoort de gemeente keurig. In financieel opzicht is zij gezond. Toch is het verstandig om vooruit te kijken en te werken aan een (veer)krachtig bestuur: een gemeente die alert en slagvaardig is en die grote maatschappelijke en economische uitdagingen kan oppakken en lokaal kan laten doorwerken.

Nadenken

Bij het nadenken over het beste scenario had D66 drie overwegingen. 1. De belangrijkste kans om slagkracht te vergroten ligt in Brainport. Beter en daadkrachtiger samenwerken door de negen gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) op het gebied van ruimte, economie, wonen, bedrijventerreinen, mobiliteit en bovenlokale voorzieningen. Een versterkt SGE is dan een goede stap. 2. De gemeente Eindhoven is druk met intern reorganiseren en moet financieel op orde komen. Een grootschalige herindeling zou weer jaren gedoe geven. 3. Democratische legitimatie is noodzakelijk. Kiezers moeten via hun volksvertegenwoordigers en bestuurders zeggenschap houden. Als dat niet direct kan (omdat een vierde bestuurslaag wettelijk niet kan), dan indirect.

Na een lange geschiedenis wordt het tijd om te beslissen hoe het bestuur in de regio Eindhoven eruit moet gaan zien. En een antwoord te hebben richting de provincie die sinds 2011 vraagt om gemeentelijke keuzes in verband met Veerkrachtig Bestuur.

Brainport Eindhoven is officieel erkend als het derde ‘economisch kerngebied van nationale betekenis’. Daarbij past een rijksbijdrage voor het ruimtelijk-economisch belang van Brainport: een toonaangevende internationale positie als centrum voor technologie, design en kennis. D66 acht de ontwikkelmogelijkheden van Brainport van groot belang voor de inwoners van Best. Denk aan energietransitie, zorginnovaties of verbetering van gezondheid/leefomgeving. Dan is het slim om de kansen voor samenwerking in Brainport ten volle te benutten.

Overlegorgaan

Het SGE bestaat naast Best uit Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Helmond, Nuenen, Oirschot, Son en Breugel, Veldhoven en Waalre. Het is in 2013 opgezet puur als overlegorgaan: besluiten en uitvoeren gebeurt in de negen deelnemende gemeenten nog apart. In dossiers als ‘regionale woningbouwlocaties’ prevaleert regelmatig het eigen belang van de gemeente en kan het lang duren voordat knopen worden doorgehakt.

Om de Brainport Nationale Actieagenda krachtig ter hand te nemen is meer bestuurlijke slagvaardigheid in het stedelijk gebied nodig. Onderhandelen met rijk en Europa, samenwerken met bedrijfsleven en onderwijs- en onderzoeksinstellingen en uitwerken van samenhangend ruimtelijk beleid zou niet steeds langs al die (trage) bestuurlijke overlegtafels moeten. Een versterkt SGE biedt de gewenste oplossing. In scenario 3 staat Best bevoegdheden af voor ‘maatschappelijke opgaven met een bovenlokaal karakter’. Te beginnen met de gezamenlijke opgaven op het terrein van woningbouw, bedrijventerreinen en bereikbaarheid. Bij voorkeur uitgewerkt in één omgevingsvisie voor het hele gebied.

Boegbeeld

Dat de burgemeester van Eindhoven straks het boegbeeld wordt van zo’n versterkt SGE ligt voor de hand. Een coördinerend bestuurder ruimte/omgeving is ook nodig. Plus een controlerend orgaan vanuit de gemeenteraden: een SGE-raad. Wellicht een indirect gekozen orgaan, vergelijkbaar met hoe de Eerste Kamer gekozen wordt. De Drechtsteden (Zuid-Holland) hebben al zo’n raad. Een SGE-raad vraagt waarschijnlijk inregeltijd; gelukkig biedt de provincie ruimte voor bestuurlijke experimenten.

In buurgemeenten lopen vergelijkbare trajecten. Hopelijk kunnen er, geheel in de Brainport-traditie, in goede onderlinge verstandhouding en met een resultaatgerichte inslag, overal afspraken gemaakt worden. Brainport heeft dat nodig.